ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ

Ο ανεστραμμένος κόσμος

Οι πρόσφατες τραγικές ιστορίες με μωρά -το ένα που πέθανε λόγω υποτιθέμενης έλλειψης φροντίδας από τη μητέρα του και το άλλο που ακρωτηριάστηκε από ειδικευόμενη φοιτήτρια νοσηλευτικής- έφεραν και πάλι στην επιφάνεια, με τις πολλές διαφορετικές εκδοχές τους, το πρόβλημα της χαοτικής σπασμωδικής διαχείρισης της πληροφορίας, τη ροπή στην υπεραπλούστευση, τη φρίκη και τη βία που πολτοποιούν την πραγματικότητα, εν τέλει την αδυναμία των μέσων ενημέρωσης να μεταδίδουν πάντα ειδήσεις κοντά στην αλήθεια.

Στην πρώτη περίπτωση, αποτυπώθηκε ένα πλήθος από αιτίες για τη ραγδαία επιδείνωση της υγείας του 34 ημερών βρέφους που μεταφέρθηκε εσπευσμένα από τη Λέρο στην Κρήτη, όπου κατέληξε. Ότι ο παιδίατρος είχε αποκλειστεί στην Κω και η μητέρα έψαχνε αγωνιωδώς μέσω Ίντερνετ συμβουλές από άλλες μητέρες για την αντιμετώπιση της κατάστασης του παιδιού της, ότι ο παιδίατρος δεν έλειπε και ότι το μωρό μεταφέρθηκε από τους νεαρούς γονείς του στο νοσοκομείο σε κατάσταση ασιτίας και εντελώς αφρόντιστο, ότι η μητέρα αντίθετα είχε ακολουθήσει κατά γράμμα τις συμβουλές του νοσοκομειακού γιατρού...

Στη δεύτερη περίπτωση, μεταδόθηκαν επίσης δύο διαφορετικές μεταξύ τους εκδοχές για τις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβη το ατύχημα στο Νοσοκομείο Μυτιλήνης. Η μία αναφέρει ότι η φοιτήτρια έκοψε την πρώτη φάλαγγα του δακτύλου του βρέφους στην προσπάθειά της να αφαιρέσει τον ορό, στη συνέχεια πέταξε το κομμάτι του δακτύλου, έκλεισε με αιμοστατικές γάζες την πληγή και παρέδωσε το μωρό στους γονείς του χωρίς να αναφέρει τι είχε συμβεί. Στο σπίτι τους πλέον, εκείνοι ανακάλυψαν την πληγή. Η άλλη εκδοχή αναφέρει ότι η μητέρα του 5,5 μηνών βρέφους ήταν παρούσα στο συμβάν. Η νεαρή φοιτήτρια επιχείρησε να αφαιρέσει την «πεταλούδα» από το χέρι του μωρού, η μητέρα τής είπε «εάν δεν ξέρεις, άσ’ το», όμως εκείνη επέμεινε. Από λάθος χειρισμό κόπηκε το δάχτυλο του παιδιού και έπεσε στα πόδια της...

Επιφανειακή ή καμία διασταύρωση στοιχείων, από προχειρότητα, από έλλειψη επαγγελματισμού, αλλά και λόγω του ανταγωνισμού για την «πρωτιά» στη μετάδοση της είδησης. Κάθε πλευρά των εμπλεκομένων στο συμβάν παρουσιάζει τη δική της βολική εκδοχή των γεγονότων και το ειδησεογραφικό μέσο καταγράφει και μεταδίδει, με την ταχύτητα του φωτός, ασύνδετα, ανεπιβεβαίωτα τμήματα της είδησης, κατά πρώτον στο φιλόξενο αχανές Διαδίκτυο.

Μεγάλη απόσταση τα χωρίζει από τα προϊόντα ενδελεχούς έρευνας. Όμως και σ’ αυτήν τη περίπτωση, πόσο αποτελούν μια απολύτως πιστή αποτύπωση των γεγονότων; Ο λόγος του μέσου, ο τρόπος σύνθεσης των πληροφοριών, οι τεχνικές «συσκευασίας» της είδησης ώστε να διαβαστεί ως μια ιστορία με συνοχή «χτίζουν» μια προσομοίωση της πραγματικότητας, αλλοιώνουν τις αναλογίες του υπαρκτού, εμβαπτίζουν το συμβάν στον μύθο.

Εντελώς διαφορετικά είναι τα πράγματα εάν η είδηση είναι διαστρεβλωμένη ή ψευδής. Τότε εξουδετερώνεται πλήρως ο βιωμένος κόσμος και αντικαθίσταται από ένα ρευστό πλαστό σύμπαν. (Τασούλα Καραϊσκάκη, Καθημερινή, 9-2-13)

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1.      Να αποδοθεί το περιεχόμενο του κειμένου σε μια περιεκτική παράγραφο των 100 περίπου λέξεων (25)

2.      ΄΄ Εάν η είδηση είναι διαστρεβλωμένη ή ψευδής,  τότε εξουδετερώνεται πλήρως ο βιωμένος κόσμος και αντικαθίσταται από ένα ρευστό πλαστό σύμπαν΄΄:  Να αναπτυχθεί η άποψη σε μία παράγραφο (80-100 λέξεις)

3.      α. Ποιο ρηματικό πρόσωπο επιλέγει η αρθρογράφος και γιατί;

β. ΄΄ Κάθε πλευρά των εμπλεκομένων στο συμβάν παρουσιάζει τη δική της βολική εκδοχή των γεγονότων και το ειδησεογραφικό μέσο καταγράφει και μεταδίδει, με την ταχύτητα του φωτός, ασύνδετα, ανεπιβεβαίωτα τμήματα της είδησης, κατά πρώτον στο φιλόξενο αχανές Διαδίκτυο΄΄: Να γίνει η σύνταξη παθητική και να δηλωθεί η σημασιολογική της διαφορά από την ενεργητική.

4.      Να δοθεί μία συνώνυμη για κάθε λέξη του κειμένου με έντονη γραφή.

5.      α. Να προσδιοριστούν η δομή και ο τρόπος ανάπτυξης της 2^ης παραγράφου του κειμένου.

β.  Να δικαιολογηθεί η χρήση των εισαγωγικών στην 3^η και 5^η παράγραφο του κειμένου.

6.      Να γίνει διάκριση του γεγονότος από το σχόλιο στην 1^η παράγραφο του κειμένου.

7.      Υπόθεσε  ότι με ομιλία σου στη Βουλή των Εφήβων αναφέρεσαι στους λόγους διαστρέβλωσης μιας είδησης και στις επιπτώσεις του γεγονότος αυτού στην ομαλή λειτουργία της δημοκρατίας (500 περίπου λέξεις).

καλή δύναμη

Η μοναξιά και η πλήξη του μαθητή

του Ανδρέα Ζαμπούκα (protagon.gr, 10/02/2013)

Είχα πάντοτε την απορία τι να σκέφτεται ένας μαθητής μέσα στην τάξη. Τι έχει στο μυαλό του, όσο κρατάει το σαρανταπεντάλεπτο της παράδοσης. Πέρασαν πολλά χρόνια, από τότε που ο ίδιος βίωνα τις δικές μου μοναξιές και ανυπομονούσα ν΄ακούσω το κουδούνι. Τότε δούλευε μέσα μου, το ένστικτο της εφηβικής «αυτοσυντήρησης» και δεν είχα καιρό για αναλύσεις. Ό τι κι αν σκέφτεται, πάντως, το σίγουρο είναι πως αισθάνεται μόνος. Βρίσκεται μέσα σε εικοσιπέντε άτομα αλλά όλα τα βιώνει ολομόναχος. Κι αυτό γιατί το σύνολο των προγραμμάτων της εκπαιδευτικής διαδικασίας στήνουν το μαθητή απέναντι στο δάσκαλο, αγνοώντας συλλογικότητες, κοινές δράσεις, συμμετοχικές διαδικασίες και ομαδικές εργασίες. Περιμένει το διάλειμμα να βρεθεί στην παρέα της αυλής , να ανταλλάξει ένα ελεύθερο βλέμμα, να μιλήσει με τους άλλους, να κινήσει το σώμα του, να βγει από μέσα του η «απαγορευμένη» ενέργεια της ψυχής.

Ο νέος άνθρωπος έχει σώμα, πνεύμα και ένστικτα. Όλα αυτά δεν μπορεί να τα «προστατεύει» παθητικά από τους άλλους. Όταν το σχολείο λέει πως θέλει να αναπτύξει την προσωπικότητα του μαθητή και να τον κοινωνικοποιήσει, θα πρέπει να σκεφτεί σοβαρά την καλλιέργεια της πολιτικής του συνείδησης. Είναι σαφές ότι, θεσμικά, το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα έμεινε δεκαετίες πίσω . Όλα αυτά που θα βοηθούσαν να χτίσουμε πολιτισμό και να εξελίξουμε τη δημοκρατία πεθαίνουν μαζί με τη δημιουργικότητα του μαθητή, στις σχολικές τάξεις. Η αβάσταχτη μοναξιά των νέων ανθρώπων έφερε και την απομόνωσή τους στην πολιτική ζωή. Τα παιδιά διδάσκονται αρχές αλλοτρίωσης, όπως χρησιμοθηρία με τους βαθμούς, ατομικές διακρίσεις με υποβάθμιση του συμμαθητή, αδιαφορία για την κοινή προσπάθεια και απαξίωση για τον κόσμο των συναισθημάτων, της αγάπης, του έρωτα, της φιλίας και της δημιουργική ανάτασης.

Η μοναχική «εξατομικευμένη» αντιμετώπιση του μαθητή, που τρέφει την αρρωστημένη πολιτική του στάση στο μέλλον, πρέπει να αλλάξει. Αν όλα τα μαθήματα οργανωθούν πάνω σε projects, το ομαδικό πνεύμα θα καταπολεμήσει το ναρκισσισμό, τον ατομικισμό και τη «χαρά» απ΄την αποτυχία του άλλου. Μια καλύτερη οργάνωση των εκλογών για το δεκαπενταμελές, με ενημέρωση, διάλογο, παρουσίαση θέσεων, ηλεκτρονικές ψηφοφορίες και σεβασμό στις διαδικασίες, θα ωρίμαζε την κουλτούρα της δημοκρατικής επικοινωνίας. Ο υποχρεωτικός για όλους, σχολικός αθλητισμός θα έδινε ρόλο και στον τελευταίο μαθητή. Η ομάδα που προσπαθεί να νικήσει είναι μια «πολιτική κοινότητα», με κοινές αρετές, όπως συλλογική δημιουργία, αλληλεγγύη και κανόνες συνύπαρξης.

Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα είναι η σύνδεση με την εξωσχολική πραγματικότητα. Η επιχειρηματική αγωγή θεωρείται σχέδιο «συνωμοσίας» του «κεφαλαίου», ενώ θα έπρεπε να είναι από τα βασικά μαθήματα. Όχι μόνο θα βοηθούσε στην καλλιέργεια της επιχειρηματικής συνείδησης αλλά θα ενίσχυε το ενδιαφέρον, την έμπνευση και την οξυδέρκεια του νέου ανθρώπου. Yπάρχουν επαγγελματίες, τεχνοκράτες, άνθρωποι του πνεύματος και της αγοράς που θα έπρεπε να ενσωματώνονται με διαλέξεις, μέσα στον κόσμο των μαθημάτων.

Γενικότερα, το σχολείο πρέπει να στραφεί στην ομάδα και μέσα από εκεί να αναδείξει το άτομο. Δεν είναι δύσκoλο να θεσμοθετηθεί και η συλλογική αξιολόγηση μαζί με την ατομική.Γιατί δηλαδή, να μην υπάρχει βαθμός στον έλεγχο και για την ομάδα του project στην οποία συμμετείχε ο μαθητής; Τι όμορφο θα ήταν να πανηγυρίζει η ομάδα που πήρε τον καλύτερο βαθμό στη φυσική ή που έφτιαξε την καλύτερη εφημερίδα του σχολείου! Πως περιμένουμε να λειτουργήσουν κοινότητες και συλλογικά συμφέροντα, όταν ο καθένας σκέφτεται μόνο τον εαυτό του;
Άν όλοι αυτοί οι εμπνευσμένοι «σοβαρούληδες» του παιδαγωγικού ινστιτούτου αξιολογούσαν καλύτερα τη χρησιμότητα της παιδείας, θα συνειδητοποιούσαν τη μεγάλη ανάγκη της συλλογικότητας. Ο μαθητής πρέπει πρώτα να γίνει πολίτης και μετά να φτιάξει πολιτισμό. Πρώτα να μάθει να ζει δημιουργικά με τους γύρω του και μετά να γίνει ευτυχισμένος μέσα στη δημοκρατία του. Ο κόσμος άλλαξε και για να είσαι ανθεκτικτός στις προκλήσεις, χρειάζεσαι «όπλα» ισορροπίας και αντιμετώπισης των σύγχρονων κινδύνων. Δεν έχουν πια νόημα η εθνική προπαγάνδα και τα «εφόδια» του «ελληνοχριστιανικού πολιτισμού».

Ο μαθητής στην Ελλάδα, περνάει πάνω από δέκα χιλιάδες ώρες μοναξιάς, ακουμπώντας σ΄ ένα θρανίο. Προετοιμάζεται να προσομοιώσει την κάθετη σχέση με το δάσκαλο, στην κάθετη σχέση του πολίτη με το «μεσσία» πολιτικό. Όταν δεν υπάρχει ομάδα να προστατεύσει το άτομο, τα βέλη της παραπλάνησης χτυπούν πιο εύκολα κι αποτελεσματικά... Γι αυτό το λόγο χρειάζεται την «παρέα» στο διάβασμα, στο διάλογο, στην έρευνα , στο στόχο και στο αποτέλεσμα. Eίναι ώρα να μπουν στο σχολείο μαθήματα επικοινωνίας, αισθητικής αγωγής, σύνδεσης με τα ΜΜΕ, ηλεκτρονικής αγωγής, καινοτομίας και παραγωγικών σχεδίων. Είναι καιρός για πολλά πλάνα προσομοίωσης της σύγχρονης πραγματικότητας.

Η δημοκρατία δεν είναι θεωρία, βίωμα είναι και στάση ζωής. Κάποιος πρέπει να σκεφτεί στο Υπουργείο μιας πολιτική «επανάσταση» στα σχολεία. Μια αναδιοργάνωση του τρόπου λειτουργίας, διαμέσου των συλλογικών διαδικασιών. Τις λεπτομέρειες θα τις βρούμε στην πορεία. Εκείνο που θέλουμε είναι να «πολιτικοποιήσουμε» κάθε δημιουργική δράση του μαθητή και να τον μάθουμε να ζει όμορφα, μέσα στις ομάδες. Να καταλάβει μέσα από το βίωμα ότι πολιτική δεν είναι ιδεολογίες, θεωρήματα, επικλήσεις σε αυθεντίες, κομματοκρατία, ψέματα και τηλεοπτικοί τσακωμοί. Πολιτική είναι έμπνευση, σχέδιο, οργάνωση, στόχος και πάνω απ΄ όλα ομαδικό αποτέλεσμα για να βελτιώσουμε την πραγματικότητα που μας περιβάλλει.

H ελληνική κοινωνία φυλακίστηκε στο συντηρητισμό και στην πολιτική καθυστέρηση. Πάει ο νέος πλούσιος και σπάταλος από τη φύση του, στο σχολείο και βγαίνει μίζερος κι ανήμπορος απ΄  τη «σοφία» των μέτριων και ταπεινών. Βλέπει τη διάσταση μεταξύ θεωρίας και πράξης, καταλαβαίνει το ψέμα, χάνει την εμπιστοσύνη του και βαριέται φρικτά. Κι όποιος βαριέται στην κρίσιμη εποχή της εφηβείας, βαριέται σε όλη του τη ζωή.
Η μοναξιά του μαθητή θα σαπίσει τη δημοκρατία μας. Όσο κι αν διορθώσουμε την οικονομία, όσο κι αν βελτιώσουμε τους θεσμούς, χωρίς συλλογικό και καινοτόμο σχολείο, τίποτα δε θ΄ αλλάξει. Οι κοινωνίες πεθαίνουν κάποτε, από την «πλήξη» των πολιτών τους...

Ο Ανδρέας Ζαμπούκας είναι καθηγητής

ΜΟΡΦΕΣ ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ

1.   ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΜΕ ΡΗΜΑ ΣΕ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΕ ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΕ ΡΗΜΑ ΣΕ ΠΑΘΗΤΙΚΗ

α. ΘΕΩΡΙΑ

·   Για να γίνει τροπή, πρέπει το ρήμα να είναι μεταβατικό (συνήθως συντάσσεται με αιτιατική).

·  Το υποκείμενο γίνεται ποιητικό αίτιο· αν είναι έμψυχο, εκφέρεται εμπρόθετα (a/ab/abs + αφαιρετική: παραδείγμ. 2,4,….  )· αν είναι άψυχο, δηλώνεται με απλή αφαιρετική (παραδ. 1,3)

·   Το ρήμα τρέπεται στον αντίστοιχο τύπο της παθητικής φωνής· στους περιφραστικούς τύπους λαμβάνεται  υπόψη το γένος και ο αριθμός του καινούριου υποκειμένου (1, 2, 5).

·   Το αντικείμενο, συνήθως σε αιτιατική,  γίνεται υποκείμενο σε ονομαστική

·   Αν το ρήμα συντάσσεται με δύο αντικείμενα, υποκείμενο γίνεται το άμεσο (1, 3, 4,5,7)

β. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

1.  Quod illic appensum civitati nomen dedit =  quo illic appenso civitati nomen datum est

2.  Cato attulit quodam die in curiam ficum praecocem ex Carthagine =  a Catone  allata est  quodam die in curiam ficus praecox ex Carthagine

3.  Id exemplum sutorem quendam incitavit , ut corvum doceret parem salutationem =  eo exemplo sutor quidam incitatus est, ut corvus doceretur (ab eo = sutore) parem salutationem

4.  Sutor, cupidus pecuniae, eum Caesari attulit  =  a sutore, cupido pecuniae, is Caesari allatus est

5.  Quam ob rem accusatores non Asiae nomen Murenae obiecerunt =  quam ob rem ab  accusatoribus non Asiae nomen Murenae obiectun est

6.  (adulescens) fortior hoste, hasta eum transfixit =  (ab adulescente) fortiore se (χρησιμοποιήθηκε η προσωπική αντωνυμία γ΄ προσώπου με σημασία αυτοπάθειας επειδή είναι το ίδιο πρόσωπο με το υποκείμενο του ρήματος, το is), hasta is transfixus est

7.  Quam multas imagines fortissimorum virorum scriptores et Graeci et Latini nobis reliquerunt! =  Quam multae imagines fortissimorum virorum a scriptoribus et Graecis et Latinis nobis relictae sunt!

2.   ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΣΕ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ

α. ΘΕΩΡΙΑ

·   το απαρέμφατο  πρέπει να προέρχεται από  ρήμα που συντάσσεται με αιτιατική.

·  Το υποκείμενο του απαρεμφάτου γίνεται ποιητικό αίτιο· αν είναι έμψυχο, εκφέρεται εμπρόθετα (a/ab/abs + αφαιρετική)· αν είναι άψυχο, δηλώνεται με απλή αφαιρετική.

·   Το απαρέμφατο τρέπεται στον αντίστοιχο τύπο της παθητικής φωνής· στους περιφραστικούς τύπους λαμβάνεται  υπόψη το γένος και ο αριθμός του καινούριου υποκειμένου.

·   Το αντικείμενο του απρμφ., συνήθως σε αιτιατική, γίνεται υποκείμενο σε ονομαστική

·   Αν προέρχεται από  ρήμα που συντάσσεται με δύο αντικείμενα, υποκείμενο γίνεται το άμεσο

β. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

1.  Nasica sensit illam domini iussu id dixisse =  Nasica sensit ab illa domini iussu id dictum esse

2.  eum instituerat haec dicere =  instituerat ab eo haec dicta esse

3.  quae homines deis immortalibus consecrare solent =  quae homines deis immortalibus consecrari solent

3.   ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΜΕ ΟΡΙΣΤΙΚΗ  Ή ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΚ. Ή ΥΠΡΣ. ΕΝΕΡΓ. ΦΩΝΗΣ ΣΕ ΜΕΤΟΧΗ ΠΑΘΗΤ. ΠΡΚ.

α. ΘΕΩΡΙΑ

Όταν μας ζητήσουν να συμπτύξουμε σε μετοχή μία πρόταση που εκφέρεται με οριστική ή υποτακτική ενεργητικού παρακειμένου ή υπερσυντελίκου και δηλώνεται το προτερόχρονο,  δουλεύουμε ως εξής:

1.  επειδή δεν απαντά μτχ.  ενεργητ.  παρακ., καταφεύγουμε στη χρήση της   μτχ.  παθητ. παρακ.

2.  για να καταστεί δυνατή η χρήση μτχ. παθητ. παρακ. απαιτούνται τα εξής:

•   το ρήμα που θα γίνει μτχ. πρέπει να συντάσσεται με αιτιατική· διαφορετικά, δεν είναι δυνατή η μετατροπή της πρότασης σε μτχ.

•   η σύνταξη από ενεργητική να γίνει παθητική (με όλες τις αλλαγές)

3.  αν το υποκείμενο της μτχ. μετά την μετατροπή της σύνταξης σε παθητική έχει και άλλη συντακτική θέση μέσα στην πρόταση στην οποία θα ενταχθεί η μτχ., τότε η μτχ. θα είναι συνημμένη, θα  μπει δηλ. στην πτώση στην οποία βρίσκεται η λέξη που ταυτίζεται με το υποκείμενό της

4.  αν το υποκείμενο της μτχ. δεν έχει και άλλη συντακτική θέση μέσα στην πρόταση στην οποία θα ενταχθεί η μτχ., τότε η μτχ. θα είναι απόλυτη και  θα  μπει σε πτώση αφαιρετική

β. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

1.  Murenam laudare debemus, quod Asiam vidit =  Murenam laudare debemus, Asia visa

2.  quod ut praedones animadverterunt, ianuae appropinquaverunt =  quo animadverso, praedones ianuae appropinquaverunt

4.   ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΓΕΡΟΥΝΔΙΟΥ ΣΕ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ

α. ΘΕΩΡΙΑ

1.  το αντικείμενο του γερουνδίου παίρνει την πτώση του γερουνδιακού και γίνεται υποκείμενό του· διατηρεί όμως το γένος και τον αριθμό του: ars scribendi epistulas = ars scribendi epistularum

2.  το γερούνδιο γίνεται γερουνδιακό· συμφωνεί όμως με το ουσιαστικό – με το υποκείμενό του - στο γένος, στον αριθμό και στην πτώση: ars scribendi epistularum = ars scribendarum epistularum

β. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

1.  cupidus bene gerendi rem publicam =  cupidus bene gerendae rei publicae

2.  cogitando homines excellentes =  cogitandis hominibus excellentibus

5.   ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ debeo +  απαρέμφατο ΣΕ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ

α. ΘΕΩΡΙΑ

1.  το απαρέμφατο δίνει το γερουνδιακό· αν το απρμφ. προέρχεται από ρήμα που συντάσσεται με αιτιατική, η σύνταξη είναι προσωπική

2. το άμεσο αντικείμενο του απαρεμφάτου σε αιτιατική  γίνεται ονομαστική και καθορίζει το πρόσωπο και τον αριθμό του ρήματος sum

3.  ο τύπος του ρήματος debeo δίνει τον χρόνο και την έγκλιση στο ρήμα sum

4.  το πρόσωπο του ρήματος debeo δίνει το ποιητικό αίτιο, το οποίο τίθεται σε δοτική

β. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

Murenam laudare debemus =  Murena laudandus nobis est

Το βίντεο των Ισπανών με το «ευχαριστώ στην Ελλάδα» που κάνει τον γύρο του κόσμου

"Ευχαριστούμε Ελλάδα" κληρονομιά μας ("Gracias, Grecia" Nuestra herencia) είναι ο τίτλος ενός συγκινητικού βίντεο που έφτιαξαν ισπανοί μαθητές με καθηγητές τους, αφιερωμένο εξαιρετικά στη χώρα μας.
"Η Ελλάδα είναι παρούσα σε πολλές πτυχές της καθημερινής μας ζωής" αναφέρουν οι πρωταγωνιστές του βίντεο, παρουσιάζοντας επιτεύγματα της χώρας μας σε γλώσσα, επιστήμες, τέχνες που έχουν αφήσει ανεξίτηλο το στίγμα τους ακόμα και σήμερα.