ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΔΙΔΑΚΤΟ 2013 (ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ)

Γ1. Θεωρώ πως είναι το πιο παράλογο από όλα, γιατί, όταν εγώ έστειλα πρέσβεις από όλους τους συμμάχους, προκειμένου να είναι μάρτυρες, και επιθυμούσα να κάνω μ’ εσάς δίκαιη συμφωνία για τους Έλληνες, ούτε που δεχτήκατε γι’ αυτά τις προτάσεις εκ μέρους των πρεσβευτών, ενώ μπορούσατε ή να απαλλάξετε από τους κινδύνους εκείνους που είχαν κάποια υποψία σε βάρος μου ή να αποδείξετε φανερά πως εγώ ήμουν ο χειρότερος από όλους ανεξαιρέτως. Αυτά λοιπόν συνέφεραν τον δήμο, όχι όμως και εκείνους που τα έλεγαν. Γιατί αυτοί που έχουν πείρα της πόλης σας/των πολιτικών σας πραγμάτων υποστηρίζουν πως γι’ αυτούς η ειρήνη είναι πόλεμος και ο πόλεμος ειρήνη.

Γ2.

πρέσβεις: πρεσβευτήν, μάρτυρες: ὦ μάρτυς, ὑμᾶς: σφίσι(ν), δυσχερές: δυσχερῆ, φανερῶς:  φανερωτέρας, πέμψαντος: πέμφθητι, ἀπαλλάξαι: ἀπήλλαχθε, συνέφερεν: συνενέγκῃ, ἐλυσιτέλει: λυσιτελοῦντι,  φασί: φάθι

Γ3.α.  

πάντων: γεν. διαιρετική στο παραλογώτατον,  ὑμῖν: δοτική προσωπική στο απρόσωπο ἐξόν,  ἀπαλλάξαι: τελ. απρμφ., υποκ. στο απρόσωπο ἐξόν,  τῆς πολιτείας: γεν. αντικ/κή στο οἱ ἔμπειροι

β. ἵν’ ὦσι μάρτυρες = ἐσομένους μάρτυρας

με φαυλότατον ὄντα = ὅτι ἐγὼ φαυλότατος εἴην ( η μτχ. είναι κατηγορηματική από το ἐξελέγξαι· αναλύεται σε δευτερεύουσα ειδική πρόταση· εκφέρεται με ευκτική πλαγίου λόγου λόγω εξάρτησης από ιστορικό χρόνο: ἐδέξασθε"ἐξόν " ἐξελέγξαι· θα μπορούσε να τεθεί και απλή οριστική [ἦν] για δήλωση του πραγματικού με βεβαιότητα)

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ 2013 ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ- Δ΄ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΠΕΜΠΤΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διδαγμένο κείμενο

Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια Β1, 5-8

Μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ γινόμενον ἐν ταῖς πόλεσιν· οἱ γὰρ νομοθέται τοὺς πολίτας ἐθίζοντες ποιοῦσιν ἀγαθούς, καὶ τὸ μὲν βούλημα παντὸς νομοθέτου τοῦτ’ ἐστίν, ὅσοι δὲ μὴ εὖ αὐτὸ ποιοῦσιν ἁμαρτάνουσιν, καὶ διαφέρει τούτῳ πολιτεία πολιτείας ἀγαθὴ φαύλης. Ἔτι ἐκ τῶν αὐτῶν καὶ διὰ τῶν αὐτῶν καὶ γίνεται πᾶσα ἀρετὴ καὶ φθείρεται, ὁμοίως δὲ καὶ τέχνη· ἐκ γὰρ τοῦ κιθαρίζειν καὶ οἱ ἀγαθοὶ καὶ κακοὶ γίνονται κιθαρισταί. Ἀνάλογον δὲ καὶ οἰκοδόμοι καὶ οἱ λοιποὶ πάντες· ἐκ μὲν γὰρ τοῦ εὖ οἰκοδομεῖν ἀγαθοὶ οἰκοδόμοι ἔσονται, ἐκ δὲ τοῦ κακῶς κακοί. Εἰ γὰρ μὴ οὕτως εἶχεν, οὐδὲν ἂν ἔδει τοῦ διδάξοντος, ἀλλὰ πάντες ἂν ἐγίνοντο ἀγαθοὶ ἢ κακοί.

Οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῶν ἀρετῶν ἔχει· πράττοντες γὰρ τὰ ἐν τοῖς συναλλάγμασι τοῖς πρὸς τοὺς ἀνθρώπους γινόμεθα οἳ μὲν δίκαιοι οἳ δὲ ἄδικοι, πράττοντες δὲ τὰ ἐν τοῖς δεινοῖς καὶ ἐθιζόμενοι φοβεῖσθαι ἢ θαρρεῖν οἳ μὲν ἀνδρεῖοι οἳ δὲ δειλοί. Ὁμοίως δὲ καὶ τὰ περὶ τὰς ἐπιθυμίας ἔχει καὶ τὰ περὶ τὰς ὀργάς· οἳ μὲν γὰρ σώφρονες καὶ πρᾶοι γίνονται, οἳ δ’ ἀκόλαστοι καὶ ὀργίλοι, οἳ μὲν ἐκ τοῦ οὑτωσὶ ἐν αὐτοῖς ἀναστρέφεσθαι, οἳ δὲ ἐκ τοῦ οὑτωσί. Καὶ ἑνὶ δὴ λόγῳ ἐκ τῶν ὁμοίων ἐνεργειῶν αἱ ἕξεις γίνονται. Διὸ δεῖ τὰς ἐνεργείας ποιὰς ἀποδιδόναι· κατὰ γὰρ τὰς τούτων διαφορὰς ἀκολουθοῦσιν αἱ ἕξεις. Οὐ μικρὸν οὖν διαφέρει τὸ οὕτως ἢ οὕτως εὐθὺς ἐκ νέων ἐθίζεσθαι, ἀλλὰ πάμπολυ, μᾶλλον δὲ τὸ πᾶν.

Α1. Από το παραπάνω κείμενο να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του αποσπάσματος: «Ἀνάλογον δὲ καὶ... αἱ ἕξεις γίνονται».

Μονάδες 10

Β1. α. «καὶ τὸ μὲν βούλημα παντὸς νομοθέτου τοῦτ’ ἐστίν»: να σχολιάσετε το χωρίο ως προς το περιεχόμενο (μονάδες 5).

β. «ἐκ τῶν αὐτῶν καὶ διὰ τῶν αὐτῶν καὶ γίνεται πᾶσα ἀρετὴ

καὶ φθείρεται»: να εξηγήσετε ποια σχέση έχουν τα αντιθετικά μέλη του ζεύγους με την έννοια της ηθικής αρετής (μονάδες 10).

Μονάδες 15

Β2. α. Ποιο είναι το περιεχόμενο της έννοιας «ἕξις» κατά τον Αριστοτέλη (μονάδες 5);

β. Πώς η «ἕξις» συντελεί στην κατάκτηση της ηθικής αρετής; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με χωρία του κειμένου (μονάδες 10).

Μονάδες 15

Β3. Ποιος είναι ο ορισμός της ευδαιμονίας, κατά τον Αριστοτέλη, και πώς μπορούν οι άνθρωποι να την εξασφαλίσουν;

Μονάδες 10

Β4. Να βρείτε στο παραπάνω διδαγμένο κείμενο μία ετυμολογικά συγγενή λέξη, απλή ή σύνθετη, για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις της νέας ελληνικής:

γόνιμος, απόθεμα, συνήθεια, απουσία, υποδεέστερος, αδιάφθορος, μετόχι, παραφροσύνη, αντίδωρο, πλήθος.

Μονάδες 10

Αδίδακτο κείμενο

Δημοσθένους [Φιλίππου] Ἐπιστολὴ 18-19

Πάντων δέ μοι δοκεῖ παραλογώτατον εἶναι, διότι πέμψαντος ἐμοῦ πρέσβεις ἀπὸ τῆς συμμαχίας πάσης, ἵν’ ὦσι μάρτυρες, καὶ βουλομένου ποιήσασθαι πρὸς ὑμᾶς δικαίας ὁμολογίας ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων, οὐδὲ τοὺς περὶ τούτων λόγους ἐδέξασθε παρὰ τῶν πρεσβευόντων, ἐξὸν ὑμῖν ἢ τῶν κινδύνων ἀπαλλάξαι τοὺς δυσχερές ὑποπτεύοντάς τι καθ’ ἡμῶν, ἢ φανερῶς ἐξελέγξαι με φαυλότατον ὄντα τῶν ἁπάντων. τῷ μὲν οὖν δήμῳ ταῦτα συνέφερεν, τοῖς δὲ λέγουσιν οὐκ ἐλυσιτέλει. φασὶ γὰρ οἱ τῆς πολιτείας τῆς παρ’ ὑμῖν ἔμπειροι τὴν μὲν εἰρήνην πόλεμον αὐτοῖς εἶναι, τὸν δὲ πόλεμον εἰρήνην.

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παραπάνω κειμένου.

Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

πρέσβεις: την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό

μάρτυρες: την κλητική ενικού

ὑμᾶς: τη δοτική πληθυντικού στο γ΄ πρόσωπο

δυσχερές: την αιτιατική ενικού στο αρσενικό γένος στον ίδιο βαθμό

φανερῶς: την αιτιατική πληθυντικού στο θηλυκό γένος του συγκριτικού βαθμού

πέμψαντος: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του παθητικού αορίστου

ἀπαλλάξαι: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του υπερσυντελίκου στη μέση φωνή

συνέφερεν: το γ΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του αορίστου β΄ στην ίδια φωνή

ἐλυσιτέλει: τη δοτική ενικού της μετοχής ενεστώτα στο αρσενικό γένος

φασί: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του ενεστώτα.

Μονάδες 10

Γ3.α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων:

πάντων, ὑμῖν, ἀπαλλάξαι, τῆς πολιτείας. (μονάδες 4)

β. «ἵν’ ὦσι μάρτυρες»: να αντικαταστήσετε τη δευτερεύουσα πρόταση με την αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2) και στη φράση «με φαυλότατον ὄντα» να αναλύσετε τη μετοχή σε δευτερεύουσα πρόταση, κάνοντας τις αναγκαίες μετατροπές στους όρους της φράσης (μονάδες 4).

Μονάδες 10

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ 2013

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (ΣΥΝΤΟΜΕΣ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ 2013

ΘΕΜΑ Α1

α. Εθνικόν Κομιτάτον: σελ. 77, τελευταία παράγραφος (σχολικού βιβλίου)

β.  Ροπαλοφόροι: σελ. 213, 1^η παράγραφος (σχολικού βιβλίου)

γ.  Φροντιστήριον της Τραπεζούντας: σελ. 248, 3^η παράγραφος (σχολικού βιβλίου)

ΘΕΜΑ Α2

α. Σ, β. Σ, γ. Σ, δ. Λ, ε. Λ

ΘΕΜΑ Β1

σελ. 208 σχολικού βιβλίου, 2. Η περίοδος της δημιουργίας. Ίσως απαραίτητη μια σύντομη εισαγωγή για τη συγκρότηση της πρώτης κυβέρνησης της Κρητικής Πολιτείας (τελευταία παράγραφος σελ. 207)

ΘΕΜΑ Β2

σελ. 89, 1^η παράγραφος

ΘΕΜΑ Γ1

α. Από το σχολικό βιβλίο: σελ. 46 ΄΄ Η ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης… σελ. 47  μετονομάστηκε σε Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος΄΄

Από τα παραθέματα το ΚΕΙΜΕΝΟ Α

Β. Από το σχολικό βιβλίο: σελ. 97-98:  5. Το Σοσιαλιστικό κόμμα (όλο)

   Από τα παραθέματα το ΚΕΙΜΕΝΟ Β

ΘΕΜΑ Δ1

α. Από το σχολικό βιβλίο: σελ. 151, η παράγραφος: ΄΄ Όταν έγινε γνωστή η υπογραφή… στο βωμό των συμφερόντων του ελληνικού κράτους΄΄

Από τα παραθέματα το ΚΕΙΜΕΝΟ Α (παράθεμα σχολικού βιβλίου, σελ. 151-152)

Β. Από το σχολικό βιβλίο: σελ. 161, τελευταία παράγραφος, και πιο συγκεκριμένα από: ΄΄ Ο συμψηφισμός όμως… τέλος παραγράφου, σελ. 162

   Από τα παραθέματα το ΚΕΙΜΕΝΟ Β

Σημείωση:  Η ταυτότητα των παραθεμάτων προσδιορίζει χρονικά  το γεγονός με το οποίο αυτά πρέπει να συνδεθούν.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗ Γ1 ΤΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΘΑ ΣΤΗΡΙΧΤΕΙ:

α. στην 3^η παράγραφο της σελ. 249 του σχολικού βιβλίου: ΄΄Λίγες μέρες πριν από τη ρωσική κατοχή… ξαναπέρασε στην κατοχή των Νεοτούρκων΄΄ και

β.  στα δύο ΚΕΙΜΕΝΑ 

Σημείωση: Οι υπόλοιπες ερωτήσεις του Εσπερινού είναι ίδιες ακριβώς με αυτές του Ημερησίου.