Τι είναι τα προγράμματα μελέτης

Η προετοιμασία του μαθητή για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών και ιδιαίτερα για το αδίδακτο κείμενο απαιτεί επαρκείς γνώσεις σε επίπεδο γραμματικής- σύνταξης -μετάφρασης και συστηματικό διάβασμα. Τα προγράμματα μελέτης στοχεύουν στη βοήθεια του μαθητή σε αυτό το επίπεδο. Για να φέρουν αποτέλεσμα, πρώτα πρέπει να μελετηθεί η προτεινόμενη ύλη από το αντίστοιχο βιβλίο (Γραμματική, Λεξικό Ρημάτων, Συντακτικό) και έπειτα με μεγάλη προσοχή και χωρίς βιασύνη να επιχειρηθεί η απάντηση στις ασκήσεις. 

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α    Μ Ε Λ Ε Τ Η Σ  Νο 1

1.     Να μελετηθεί από τη σχολική γραμματική (σελ. 45-51) η α΄ κλίση ουσιαστικών

2.     Να μελετηθούν από το Λεξικό Ρημάτων  Αρχαίας Ελληνικής οι χρόνοι – σημασίες – συντάξεις των ρημάτων: ἀγγέλλω/ἀγγέλλομαι, ἀγορεύω, ἄγω/ἄγομαι, ἀδικῶ/ἀδικοῦμαι, αἰδοῦμαι, (ἐπ)αινῶ /(ἐπ)αινοῦ μαι,  αἱρῶ/αἱροῦμαι, αἴρω/αἴρομαι,  αἰσθάνομαι

3.     Να μελετηθεί από το Συντακτικό το υποκείμενο ρημάτων (προσωπικών και απρόσωπων), απαρεμφάτου (ταυτοπροσωπία – ετεροπροσωπία), μετοχής (συνημμένη – απόλυτη)

Α Σ Κ Η Σ Ε Ι Σ

1.   Ðπλίτης, τραυματίας, δεσμώτης, δεσπότης, τρίαινα, θάλασσα, κεραία: Να γραφούν για κάθε ουσιαστικό:

α.  η γενική και των δύο αριθμών

β.  η κλητική ενικού

γ.  η δοτική πληθυντικού

2.   Να γραφεί ό,τι ζητείται για κάθε ρήμα που ακολουθεί:

1. ¢γγέλλω: το α΄ενικό οριστικής και ευκτικής και οι ονοματικοί ρηματικοί τύποι στο μέλλοντα
2. ¢γορεύω:  οι χρόνοι στους οποίους συμπληρώνεται από το ρήμα λέγω
3. ¥γω: τα απαρέμφατα όλων των χρόνων και στις δύο φωνές
4. (™π)αινî: α. ο μέλλοντας στην ενεργητική φωνή, β. η σημασία του ρήματος όταν συντάσσεται με κατηγορηματική μετοχή
5. αƒρî: ο ενεργητικός και μέσος αόριστος β΄ στο α΄ενικό οριστικής και στο απαρέμφατο.
6. α‡ρω: οι ονοματικοί ρηματικοί τύποι στον ενεργητικό και μέσο μέλλοντα
7. α„σθάνομαι: το β΄ενικό σε όλες τις εγκλίσεις και οι ονοματικοί ρηματικοί τύποι στον αόριστο 
8. το γ΄ πληθυντικό οριστικής, το β΄ενικό προστακτικής και το απαρέμφατο μέσου-παθητικού παρακειμένου των ρημάτων: ¢γγέλλομαι, ¥γομαι, ¢δικοàμαι, α„δοàμαι, (™π)αινοàμαι, αƒροàμαι, α‡ρομαι, α„σθάνομαι.

3.  Να αναγνωριστούν γραμματικά οι υπογραμμισμένοι ρηματικοί τύποι στα παραδείγματα που ακολουθούν. Τα παραδείγματα να μεταφραστούν.

1.       kaˆ toàto mn e„r»sqw mšga tekm»rion peiqarc…aj  

2.      dÒxete p©sin t¦ cr»mata taàt' ¢ntˆ tîn nÒmwn kaˆ tÁj eÙork…aj ÅrÁsqai

3.      tîn d lÒgwn oƒ ple‹stoi perˆ ïn Diope…qhj pr£ttei kaˆ mšllei poie‹n e‡rhntai

4.      'Emoˆ dš, ð ¥ndrej,  toàto  Ñrqîj doke‹ e„rÁsqai

5.      T…nej, ð Nikomac…dh, strathgoˆ Èrhntai;

4.   Να δηλωθούν οι συντάξεις των υπογραμμισμένων ρηματικών τύπων στα παραδείγματα που ακολουθούν. Τα παραδείγματα να μεταφραστούν:

1.      aÙtù KàrÒn te ™pistrateÚonta prîtoj ½ggeila

2.      prosel£santej ƒppe‹j tre‹j ¢ggšllousin Óti oƒ nekroˆ ¢nVrhmšnoi e‡hsan

3.      ¢ggšlletai aÙto‹j t¦j ¢pÕ Peloponn»sou kaˆ Sikel…aj pšnte kaˆ pent»konta naàj   pare‹nai.

4.      kaˆ tÍ Østera…v ¢ggšlletai Ð Strombic…dhj ta‹j ¢pÕ toà `EllhspÒntou nausˆn ¢figmšnoj

5.      ™ntaàqa d¾ ¢ristopoioumšnoij aÙto‹j ¢ggšlletai t¦ perˆ L£myakon

6.      ¢ggšllontai aƒ dÚo kaˆ tessar£konta nÁej kaˆ Ð 'Aghsandr…daj ¢pÕ tîn Meg£rwn t¾n Salam‹na paraple‹n

7.      ºggšlqh aÙtù Óti Mšgara ¢fšsthke kaˆ Peloponn»sioi mšllousin ™sbale‹n ™j t¾n 'Attik¾n

8.      to‹j d' 'Aqhna…oij ºggšlqh eÙqÝj t¦ perˆ tîn Plataiîn gegenhmšna

9.      aÙtù ºggšlqh Óti Boiwtoˆ ™pšrcontai

10.   'Ej d t¦j 'Aq»naj ™peid¾ ºggšlqh, ™pˆ polÝ mn ºp…stoun …

11.    ½ggelta… ge deàro  ¼ te m£ch p£nu „scur¦ gegonšnai kaˆ ™n aÙtÍ polloÝj tîn gnwr…mwn teqn£nai.

12.  ¢dike‹te, ð ¥ndrej 'Aqhna‹oi, polšmou ¥rcontej kaˆ spond¦j lÚontej

13.  prîton mn g¦r œgwge ™painî aÙtoà Óti tÕ stratÒpedon ™n tù te…cei tîn Tegeatîn ™poi»sato

14.    Éreto d tÕ Ûyoj toà te…couj mšga  

15.  kat»goroj tîn diabeblhmšnwn Øf' Ømîn aƒre‹tai

16.  ¹ pÒlij, Ótan   pÒlemoj Ï, strathgoÝj ¹m©j aƒre‹tai

17.  oÙdn ¥topon ™po…hsen e„ NikÒmacon e†leto diaitht¾n

18.  kaˆ m©llon e†leto m¾ zÁn À kataiscànai t¦j par' Ømîn ØparcoÚsaj aÙtù tim£j.

19.  PeriklÁj Ð Xanq…ppou Åršqh lšgein

20.    Åršqh kat£skopoj aÙtÕj met¦ Qeagšnouj ØpÕ 'Aqhna…wn

21.  tr…tV À tet£rtV ¹mšrv a„sq£netai Ð Spiqrid£thj tÕn Farn£bazon ™n  kèmV meg£lV stratopedeuÒmenon

22.  ½dh g¦r Æsq£neto kaˆ ™n tÍ KaÚnJ oÜsaj t¦j naàj

23.   oÙdeˆj Ésqeto ÓtJ trÒpJ ›kastoj diefq£rh  

24.  Ésqeto Óti nikîsin oƒ meq' aØtoà

25.  Р pat»r, ð ¥ndrej dikasta…, Ésqeto t¾n nÒson oÙk ¢pofeuxÒmenoj

26.  'Epameinèndaj Ésqeto ™xestrateumšnon tÕn 'Aghs…laon kaˆ Ônta ½dh ™n tÍ Pell»nV    

5.    Να βρεθεί το υποκείμενο όλων των ρηματικών τύπων στα παραδείγματα που ακολουθούν. Τα παραδείγματα να μεταφραστούν: 

1.   'Aqhna‹oi d ¢koÚsantej ¢mfotšrwn, genomšnhj kaˆ dˆj ™kklhs…aj, tÍ mn protšrv oÙc Âsson tîn Korinq…wn ¢pedšxanto toÝj lÒgouj.
2. Kaˆ t¦j mn palai¦j prodos…aj polÝ ¨n œrgon e‡h lšgein· genomšnou d toà Korinqiakoà polšmou di¦ t¾n Ûbrin t¾n toÚtwn, kaˆ Lakedaimon…wn mn ™p' aÙtoÝj strateus£ntwn,  di' Øm©j d swqšntej oÙc Ópwj toÚtwn c£rin ¢pšdosan.
3. oƒ 'Aqhna‹oi ™piÒntwn tîn M»dwn dianohqšntej ™klipe‹n t¾n pÒlin kaˆ ¢naskeuas£menoi ™j t¦j naàj ™sb£ntej nautikoˆ ™gšnonto.  
4. kaˆ t¾n Âssan, e„ kaˆ deinÒn tJ ¢koàsai, ‡stw oÙk ¥llo ti fšrousan À ¥ntikruj doule…an.
5. omai g¦r so… te sumfšrein ¢koàsai perˆ aÙtîn ™mo… te pros»kein met¦ parrhs…aj, ésper e‡qismai, poie‹sqai toÝj lÒgouj.
6.  kaˆ ™n toÚtJ diaferomšnwn aÙtîn ºggšlqh Óti oƒ 'Illurioˆ met' 'Arraba…ou prodÒntej Perd…kkan gegšnhntai.

 καλή δύναμη

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ

Αγαπητοί επισκέπτες του ιστολογίου ΄΄Κλασικό-Επίκουρος΄΄,

πολλοί από εσάς ίσως με γνωρίζετε ως όνομα από βιβλία των εκδόσεων ΠΑΤΑΚΗ, άλλοι από τα φοιτητικά χρόνια ως συμφοιτητή, κάποιοι επειδή ήμουν  δάσκαλός σας όταν προετοιμαζόσαστε για τις πανελλαδικές εξετάσεις και φοιτούσατε στα Φροντιστήρια του Κέντρου της Αθήνας (Απολλώνιο, Αριστοτέλειο, Παιδεία) την περίοδο 1977-1980, άλλοι γιατί μαζί μοιραστήκαμε  τα 26 χρόνια της παρουσίας μου στη δημόσια εκπαίδευση είτε με την ιδιότητα του  συναδέλφου είτε του δασκάλου σας σε σχολεία του  πανέμορφου νομού Έβρου, της γοητευτικής αρκαδικής γης και της ΄΄χρυσοφόρου΄΄ λόγω πορτοκαλιών Αργολίδας· κάποιοι ακόμη λόγω της 35 χρονης συνεργασίας μου με τις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ (ένα σημαντικό κεφάλαιο της ζωής μου).... Είμαι ο φιλόλογος ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΑΡΡΗΣ. Έδρα διαμονής και δραστηριότητάς μου είναι η πρώτη πρωτεύουσα της Ελλάδας, το μαγευτικό Ναύπλιο (σημειωτέον, είμαι Αρκάς).

Τον περσινό Ιούνιο (2010) αποφάσισα να εγκαταλείψω το δημόσιο σχολείο (τους λόγους θα τους αναφέρω σε άλλη παρέμβασή μου) και τη σιγουριά των 1500 περίπου ευρώ (τότε) και να ασχοληθώ  με την πολυαγαπημένη μου δραστηριότητα,  το συγγραφικό έργο,  αλλά και αυτό που  εξακολουθεί να με παθιάζει, το διδακτικό έργο,  αλλά ως ιδιώτης πλέον (φροντιστήριο Δ.Ε ΄΄ΑΜΙΛΛΑ΄΄).  

Το ιστολόγιο το βάφτισα ΄΄κλασικό΄΄ όχι μόνο γιατί είμαι πτυχιούχος του κλασικού τμήματος της Φιλοσοφικής Αθηνών αλλά και επειδή στοχεύω στην προσφορά υλικού κυρίως στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών και των Λατινικών.  Το όνομα το συμπλήρωσα με το ΄΄επίκουρος΄΄, που δεν έχει φιλοσοφικό περιεχόμενο (η σχέση μου με τη φιλοσοφία είναι άριστη), αλλά δηλώνει τον ρόλο της προσπάθειάς μου (= βοηθός).

Με την προσδοκία ότι μέσω της ιστοσελίδας αυτής θα καταθέσω την πολύχρονη εμπειρία μου και θα προσφέρω στον συνάδελφο και κυρίως στον μαθητή υλικό που θα τον βοηθήσει στην επίπονη προσπάθεια που καταβάλλει, ξεκινώ από σήμερα τα πρώτα δειλά βήματα στον χώρο αυτό. Ευελπιστώ σε μια γόνιμη και εποικοδομητική κριτική εκ μέρους σας για τη βελτίωση και ευόδωση του εγχειρήματός μου.

Ευχαριστώ θερμά τους δικούς μου ανθρώπους που στηρίζουν συνεχώς τις προσπάθειές μου και ιδιαίτερα τον γιο μου, που με τις γνώσεις του (ηλεκτρολόγος-μηχανικός) οδηγεί τα βήματά μου στα μονοπάτια της ψηφιακής τεχνολογίας.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ

αδίδακτο 1

ΚΕΙΜΕΝΟ 3

Μετὰ τοῦτον Ξενοφῶν ἀνέστη καὶ ἔλεξεν ὧδε. Χειρίσοφος μὲν δὴ ἐπὶ πλοῖα στέλλεται¹, ἡμεῖς δὲ ἀναμενοῦμεν. ὅσα μοι² οὖν δοκεῖ³ καιρὸς εἶναι ποιεῖν ἐν τῇ μονῇ, ταῦτα ἐρῶ. πρῶτον μὲν τὰ ἐπιτήδεια δεῖ πορίζεσθαι ἐκ τῆς πολεμίας· οὔτε γὰρ ἀγορὰ ἔστιν⁴ ἱκανὴ οὔτε ὅτου⁵ ὠνησόμεθα⁶ εὐπορία εἰ μὴ⁷ ὀλίγοις τισίν⁸· ἡ δὲ χώρα πολεμία· κίνδυνος¹⁰ οὖν πολλοὺς ἀπόλλυσθαι, ἢν ἀμελῶς τε καὶ ἀφυλάκτως πορεύησθε ἐπὶ τὰ ἐπιτήδεια. ἀλλά μοι δοκεῖ σὺν προνομαῖς¹¹ λαμβάνειν τὰ ἐπιτήδεια, ἄλλως δὲ μὴ πλανᾶσθαι, ὡς σῴζησθε, ἡμᾶς δὲ τούτων ἐπιμελεῖσθαι. ἔδοξε ταῦτα. (Ξενοφῶν, Κύρου Ανάβασις, ε,1, 5-7)

ΣΧΟΛΙΑ

1.  ἐπὶ πλοῖα στέλλομαι = στέλνομαι για να φέρω πλοία, ετοιμάζομαι να αναχωρήσω για να φέρω πλοία

2. τα απρόσωπα ρήματα και οι απρόσωπες εκφράσεις κατά κανόνα συνοδεύονται από μία δοτική προσωπική, την οποία συνήθως τρέπουμε σε αιτιατική και τη χρησιμοποιούμε ως  υποκ. του απρμφ. που συμπληρώνει άμεσα (υποκ. ) τη σημασία τους. Αυτό όμως δε συμβαίνει συχνά με τη δοτ. προσωπική από το ρήμα δοκεῖ· από τα συμφραζόμενα θα εννοήσουμε ως υποκ. του απρμφ. ποιεῖν το ἡμᾶς.

3. τα απρόσωπα ρήματα και οι απρόσωπες εκφράσεις παίρνουν ως υποκείμενο συνήθως άναρθρο απαρέμφατο (ειδικό ή τελικό)· υποκ. του απρόσ. ρήμ. δοκεῖ είναι το τελ. απρμφ. καιρὸς εἶναι, και της απρόσ. έκφρασης καιρὸς εἶναι το τελ.  απρμφ. ποιεῖν

4.  το ἐστίν γίνεται ἔστιν όταν: α.  έχει υπαρκτική σημασία, όπως εδώ (= υπάρχει), β. είναι απρόσωπο ( = είναι δυνατό), γ. βρίσκεται στην αρχή περιόδου ή ημιπεριόδου, δ. ακολουθεί ύστερα από τα: τοῦτ’, ἀλλ’, οὐκ, κ.ά.

5. γεν. εν. ουδ., β΄ τύπος (οὗτινος και ὅτου) της αναφορ.  αντων. ὅστις, ἥτις, ὅ,τι ή ὅ τι, ή ὅτι ( = όποιος)

6. ὠνοῦμαι + αιτ. + γεν.  της αξίας = αγοράζω ή αποκτώ κάτι καταβάλλοντας την αξία του

5 + 6: η αναφορική πρότ. που εκφέρεται με οριστική μέλλοντα είναι και τελική: ὅτου ὠνησόμεθα = για να αγοράσουμε με αυτό (το χρήμα)

7.  εἰ μή: μετά από άρνηση έχει επιρρηματική σημασία ( = εκτός από, παρά μόνο)

8.  η δοτική προσωπική που συνοδεύει τα ρήμ. εἰμί, γίγνομαι, ὑπάρχω είναι κτητική.

9.  οὔτε […]  εὐπορία εἰ μὴ ὀλίγοις τισίν = οὔτε […]  (ἔστιν) εὐπορία (ἀργυρίου) εἰ μὴ ὀλίγοις τισίν: κύρια πρότ.

10. συχνά από τις απρόσωπες εκφράσεις παραλείπεται το ἐστί(ν)

11. προνομή, ἡ = επιδρομή στρατιωτών για αναζήτηση και αρπαγή τροφών, λεηλασία.