ΓΝΩΣΗ: ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

κείμενο Η νέα σχέση μας με τη γνώση Κάποιος που θα εισαχθεί στα τέλη Αυγούστου, όταν θα ανακοινωθούν οι βάσεις εισαγωγής στα ΑΕΙ, σε Τμήμα Κοινωνιολογίας ή Θεολογίας τι δουλειά θα κάνει όταν θα αποφοιτήσει; Πάντα υπήρχε το σχετικό ερώτημα και κυρίως για τις σχολές των ανθρωπιστικών σπουδών, οι απόφοιτοι των οποίων δε διέθεταν πολλές επιλογές και οι περισσότεροι προσέβλεπαν σε πρόσληψη στη δημόσια εκπαίδευση. Όμως πλέον η πηγή των προσλήψεων στο Δημόσιο στέρεψε. Άρα να κλείσουμε τις σχολές; Βεβαίως και πρέπει να εισαχθούν 18χρονοι σε σχολές χαμηλής επαγγελματικής ζήτησης. Αρκεί να το θέλουν πραγματικά και όχι επειδή απλώς δεν είχαν τα μόρια για να πετύχουν στη σχολή της αρεσκείας τους. Η μεταβατική περίοδος που διανύει η χώρα επιβάλλει πολλές αλλαγές στην ελληνική κοινωνία, μία εκ των βασικοτέρων είναι η σχέση μας με τη γνώση. Πρέπει οι νέοι να επαναπροσδιορίσουν τη σχέση τους με τη μόρφωση, με βασικούς διαύλους για κάτι τέτοιο το σχολείο και την οικογένεια. Όμως, το σχολείο σήμερα αναπαράγει στείρα τη γνώση, ενώ η οικογένεια παραμένει, εν πολλοίς, αγκυλωμένη στο όνειρο το παιδί να γίνει επιστήμονας. Αποτέλεσμα είναι, ακόμη κι αν το παιδί εισαχθεί στο πανεπιστήμιο, ο προσανατολισμός του να είναι λανθασμένος. Δεν ξέρει να χαρεί τον πλούτο της γνώσης που μπορεί να πάρει από τις σπουδές του και μηχανικά αναπαράγει το βαθμοθηρικό μοντέλο που έχει μάθει από την υποχρεωτική εκπαίδευση. Έτσι, στο πανεπιστήμιο παπαγαλίζει συγγράμματα και σημειώσεις, με στόχο να πάρει το πτυχίο και κατόπιν να βρει δουλειά στον τομέα που σπούδασε. Θα βρει με αυτά τα «εφόδια»; Στη διεθνοποιημένη κοινωνία, οι νέοι οφείλουν να ξέρουν ξένες γλώσσες (με την ανεργία στο 27% η πιθανότητα μετανάστευσης είναι ορατή), να είναι προσαρμοστικοί, να έχουν κριτική σκέψη, εντέλει να μπορούν να αξιοποιήσουν στην πράξη τις γνώσεις που πήραν στα θρανία και στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα. «Έχει πλέον αλλάξει ο προσδιορισμός του τι σημαίνει ταλέντο, ως σύνολο δεξιοτήτων. Οι εργοδότες δεν αναζητούν, απλώς, κάποιον να κάνει καλά μία δουλειά, αλλά κάποιον που θα συνδυάζει πολλές δεξιότητες», ανέφερε σε ρεπορτάζ της Χριστίνας Κοψίνη η κ. Ρεβέκα Πιτσίκα, επικεφαλής εταιρείας επιλογής στελεχών. Εξάλλου, όπως η ζωή έχει αποδείξει, ουκ ολίγοι επιτυχημένοι επαγγελματίες δεν έχουν κάνει αρχικές σπουδές απολύτως εξειδικευμένες πάνω στο επάγγελμα που κάνουν. Οι δρόμοι δεν μπορεί να είναι κλειστοί για έναν νέο, κανείς δεν μπορεί «να του στερήσει το όνειρο», όπως λαϊκίστικα διατείνονται κάποιοι. Μόνο όσοι ακολουθούν το παλιό, ξεπερασμένο μοντέλο γνώσης θα είναι, φευ, σαν να περιμένουν κάποτε να τους προσλάβει το Δημόσιο! Οι νέοι οφείλουν να χαρούν τη γοητεία της γνώσης, να τη βιώσουν, αποσυνδεδεμένη από αυτή καθ’ αυτή την εργασία, στην οποία τους κατευθύνουν οι σπουδές τους. Άλλωστε, έτσι θα αποκτήσουν τις βάσεις για να επιτύχουν στον επαγγελματικό στίβο.  (Απόστολος Λακασάς, Καθημερινή, 9-8-2013) ασκήσεις 1.    Να αποδοθεί το περιεχόμενο του κειμένου σε μια περιεκτική παράγραφο των 100 περίπου λέξεων. 2. ΄΄ το σχολείο σήμερα αναπαράγει στείρα τη γνώση, ενώ η οικογένεια παραμένει, εν πολλοίς, αγκυλωμένη στο όνειρο το παιδί να γίνει επιστήμονας΄΄: Να σχολιαστεί η άποψη σε μία παράγραφο των 100 περίπου λέξεων. 3. Να προσδιοριστούν αιτιολογημένα οι τρόποι πειθούς της 5ης παραγράφου του κειμένου. 4.     Να δηλωθεί αιτιολογημένα ο τρόπος ανάπτυξης της 4ης παραγράφου του κειμένου. 5. Πώς δικαιολογείται η χρήση των εισαγωγικών στις τρεις (3) τελευταίες παραγράφους του κειμένου; 6.    Να εντοπιστούν στο κείμενο οι λόγιες λέξεις/φράσεις και να δικαιολογηθεί η χρήση τους. 7. Κάθε χρόνο την 6η Αυγούστου στη μαρτυρική Χιροσίμα πραγματοποιούνται επετειακές εκδηλώσεις  ( η φετινή ήταν η 68η) για την εφιαλτική καταστροφή που επέφερε η ρίψη της ατομικής βόμβας. Με αφορμή το γεγονός αυτό συντάσσεις ένα άρθρο για την εφημερίδα του σχολείου σου, στο οποίο αναφέρεσαι: α. στους  λόγους στους οποίους οφείλεται η κακή χρήση της γνώσης και β. στα αρνητικά αποτελέσματα της χρήσης αυτής.

κινητό-επικοινωνία:ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

κείμενο

Εγώ, εσύ και το κινητό

Δεν χρειάζεται να ταξιδέψουμε έως την Αμερική για να διαπιστώσουμε ότι η σχέση ενός σημαντικού ποσοστού του πληθυσμού με τα smartphones διαμορφώνει ένα επικοινωνιακό υβρίδιο, με χαρακτηριστικά ανθρώπου και βλέμμα οθόνης.

Δημοσκόπηση σε 1.102 Αμερικανούς ηλικίας 18-34 ετών, κατόχους smartphones, ήταν αποκαλυπτική για τις συνήθειές τους: το 55% παραδέχθηκε ότι αγγίζει την οθόνη της συσκευής ενόσω οδηγεί. Περισσότερο από το 1/3 των συμμετεχόντων στην έρευνα ανέφερε ότι τσέκαρε διαρκώς το κινητό ενόσω βρισκόταν στο σινεμά. Το 19% έριχνε κλεφτές ματιές στα εισερχόμενα μηνύματα, ενώ παρευρισκόταν σε κάποια θρησκευτική τελετή. Το 33% υποστηρίζει ότι τελικώς βγήκε ραντεβού... με τη συσκευή του παρά με τον σύντροφό του. Περίπου το 20% έχει επαφή με το κινητό κατά τη διάρκεια του σεξ.

Από την παρατήρηση και μόνο στους δρόμους της Αθήνας, στα μέσα μαζικής μεταφοράς, σε καφετέριες και μπαρ, τα ποσοστά της αμερικανικής δημοσκόπησης δεν μοιάζουν ξένα με τις δικές μας συνήθειες. Το αντίθετο. Θα έλεγε μάλιστα κανείς ότι με την κρίση έχει αυξηθεί ο αριθμός των χρηστών, όσων βυθίζονται στο κινητό τους όλο και πιο πολύ, όλο και πιο εμμονικά.

Η σχέση είναι παλιά, έχει επισημανθεί και σχολιαστεί, συχνά δαιμονοποιώντας το Διαδίκτυο και την ηλεκτρονική «συνομιλία». Έχει αναλυθεί η κωδικοποιημένη γλώσσα των μηνυμάτων, έχει προβληματίσει η μετάλλαξη της επικοινωνίας σε μια ταχυμεταφορά σκέψεων και πληροφοριών. Όμως η πρόσφατη έρευνα φέρνει στην επιφάνεια κάτι ακόμα: τη μερική εξαφάνιση του φίλου ή συντρόφου από το οπτικό πεδίο! Η μεταξύ των δύο σχέση είναι διαμεσολαβημένη, όπως σε έναν (όλο και μεγαλύτερο) βαθμό η επαφή με την πραγματικότητα στα μικρά και καθημερινά.

Η εξάρτηση από την οθόνη του κινητού, μια μαζική σχεδόν νεύρωση, που στοιχίζει σε τροχαία (εξαιτίας της προσοχής που αποσπάται - κλάσματα δευτερολέπτου αρκούν γι’ αυτό), που απενεργοποιεί σιγά σιγά τα ανακλαστικά σε σχέση με το περιβάλλον υποκαθιστώντας τα με μηχανικές κινήσεις, που διαμορφώνει μια άλλη κοινωνία συμπεριφοράς και ενσυναίσθησης. Μια άλλη κοινωνία βιωμάτων και συναισθημάτων. Αφόρητη για κάποιους, συναρπαστική για κάποιους άλλους.

Πώς θα είναι αυτός ο νέος κόσμος; Το «χειρότερος» είναι η εύκολη απάντηση, με τα αξιακά δεδομένα που γνωρίζουμε και υπερασπιζόμαστε. Το «διαφορετικός» είναι η πιο σύνθετη και άβολη. Η εποχή αποστρέφεται τις βεβαιότητες.

(Μαρία Κατσουνάκη, Καθημερινή, 27-7-2013)

ασκήσεις

Α.  Να αποδοθεί περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου σε μια περιεκτική παράγραφο των 100 περίπου λέξεων

Β1. ΄΄ έχει προβληματίσει η μετάλλαξη της επικοινωνίας σε μια ταχυμεταφορά σκέψεων και πληροφοριών΄΄: Να σχολιαστεί η άποψη σε μία παράγραφο 90-100 λέξεων.

Β2.  Να αναφερθούν αιτιολογημένα δύο τρόποι ανάπτυξης της 4^ης παραγράφου του κειμένου.

Β3. Να δικαιολογηθεί ο ρόλος των εισαγωγικών, του θαυμαστικού και της παρένθεσης της 4^ης παραγράφου.

Β4.  Ποια στοιχεία   επιβεβαιώνουν ότι το συγκεκριμένο κείμενο είναι άρθρο;

Β5α.  Να δοθεί το περιεχόμενο των φράσεων: επικοινωνιακό υβρίδιο, τσέκαρε διαρκώς το κινητό, έριχνε κλεφτές ματιές

  β. χρειάζεται, διαμορφώνει, αγγίζει,  επισημανθεί, πρόσφατη: Να δοθεί ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις λέξεις αυτές.

Γ.  Υπόθεσε ότι συμμετέχεις σε σχετική εκδήλωση με ακροατήριο μαθητές Δημοτικού και Γυμνασίου και με σύντομη ομιλία σου (500 περίπου λέξεις) αναφέρεσαι στον ρόλο που διαδραματίζει η ηλεκτρονική ΄΄συνομιλία΄΄ στη διαμόρφωση ουσιαστικών σχέσεων μεταξύ των ΄΄συνομιλούντων΄΄. (το κείμενο κάνει κάποιες νύξεις)

ΧΡΟΝΙΚΗ ΜΤΧ. ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ: ΑΝΑΛΥΣΗ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗΣ ΜΕΤΟΧΗΣ ΧΡΟΝΟΥ ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΕ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΑ ΧΡΟΝΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ

α. ΓΕΝΙΚΑ

·     Στη λατινική απαντά μετοχή μόνο παθητικού παρακειμένου

·     Η μετοχή παρακειμένου δηλώνει γεγονός προτερόχρονο

β. ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗΣ ΜΤΧ. ΠΡΚ.

·     Επειδή η μετοχή πρκ. δηλώνει γεγονός προτερόχρονο, η ανάλυσή της στο αντίστοιχο είδος δευτερεύουσας πρότασης μπορεί να γίνει με δύο τρόπους:

1.   postquam ή ut ή simul ή ubi + οριστική ενεργητικού ή παθητικού παρακειμένου

2.  cum ιστορικό ή διηγηματικό + υποτακτική ενεργητικού ή παθητικού υπερσυντελίκου

Πιο συγκεκριμένα:

όταν η μετοχή είναι συνημμένη, αναλύεται

ή με postquam ή ut ή simul ή ubi + οριστική   παθητικού παρακειμένου

ή με cum ιστορικό ή διηγηματικό + υποτακτική   παθητικού υπερσυντελίκου

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: unde (Camillus) rogatus reversus est (μάθ. 21) = 

 postquam ή ut ή simul ή ubi (Camillus) rogatus est

 cum (Camillus) rogatus esset

  όταν η μετοχή είναι (αφαιρετική) απόλυτη αλλά γνήσια, αναλύεται

 ή με postquam ή ut ή simul ή ubi + οριστική   παθητικού παρακειμένου

 ή με cum ιστορικό ή διηγηματικό + υποτακτική   παθητικού υπερσυντελίκου

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: (Paetus), occiso Scriboniano, Romam trahebatur (μάθ. 23) =            

 postquam ή ut ή simul ή ubi Scribonianus  occisus est

 cum Scribonianus  occisus esset

Σημείωση: Στα κείμενα 21-50 δεν υπάρχει άλλη γνήσια αφαιρετική απόλυτη χρονική μτχ. Η γνήσια αφαιρετική απόλυτη του μαθήματος 45 (intercepta epistula) είναι υποθετική.

  όταν η μετοχή είναι (αφαιρετική) απόλυτη αλλά νόθη, αναλύεται

 ή με postquam ή ut ή simul ή ubi + οριστική   ενεργητικού παρακειμένου

 ή με cum ιστορικό ή διηγηματικό + υποτακτική   ενεργητικού υπερσυντελίκου

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Galli, deletis legionibus Romanorum, urbem Romam everterunt (μάθ. 21) =

 postquam ή ut ή simul ή ubi Galli legiones deleverunt  

 cum  Galli legiones delevissent

Σημείωση: Όλες οι χρονικές μετοχές χρόνου παρακειμένου σε αφαιρετική απόλυτη στα κείμενα 21-50 είναι νόθες. Συνεπώς, κατά την ανάλυσή τους το ρήμα τίθεται σε ενεργητική φωνή. Γνήσια είναι μόνο η occiso Scriboniano (μάθ. 23).

΄΄ΜΗΔΕΙΑ΄΄: ένα αριστούργημα του Ευριπίδη

Θεωρώ τυχερό τον εαυτό μου επειδή μπόρεσα και παρακολούθησα στο σχεδόν κατάμεστο θέατρο της αρχαίας Επιδαύρου τη σαββατιάτικη παράσταση της Ευριπίδειας τραγωδίας Μήδεια. Χωρίς να διεκδικώ ρόλο  κριτικού θεάτρου, οφείλω να ομολογήσω ότι οι συντελεστές της [Μετάφραση: Κ. Χ. Μύρης ( Γεωργουσόπουλος). Σκηνοθεσία- Δραματουργική επεξεργασία: Σπύρος Α. Ευαγγελάτος. Σκηνικά: Γιώργος Πάτσας. Κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ. Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος. Πρωταγωνιστές: Γιώργος Κιμούλης (Μήδεια), Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος (Ιάσων), Τάσος Νούσιας (Κρέων), Μάνος Βακούσης (Τροφός), Νικόλας Παπαγιάννης (Αγγελιαφόρος), Δημήτρης Παπανικολάου (Αιγέας), Νίκος Αναστασόπουλος (Παιδαγωγός)…] αποδείχτηκαν αντάξιοι αυτού του αριστουργήματος του Ευριπίδη.

Προσωπικά δε με ΄΄σόκαρε΄΄ το γεγονός ότι ένας άντρας, ο Γ. Κιμούλης, υποδύθηκε τη Μήδεια, τον πιο δυναμικό ίσως γυναικείο ρόλο της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Η καταπληκτική ερμηνεία του ρόλου, το μέχρι το τέλος αμείωτο ενδιαφέρον για την εξέλιξη των γεγονότων, ο έντονος προβληματισμός που προκαλούν τα λόγια της ηρωίδας με τη βαρβαρική καταγωγή αλλά την καθαρά ελληνική διαλεκτική σκέψη και η γνώση ότι τέτοιοι ρόλοι γράφονταν για να ερμηνεύονται από άντρες ( στο θέατρο, στα αρχαία χρόνια, δεν επιτρεπόταν στις γυναίκες να παίζουν) δεν άφησαν περιθώριο στη σκέψη μου να ασχοληθεί με κάτι τέτοιο.

Επηρεασμένος κανείς από τον αριστοτελικό ορισμό της τραγωδίας ΄΄ἔστιν οὖν τραγῳδία… δι’ ἐλέου καὶ φόβου περαίνουσα τὴν τῶν τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν΄΄ και εθισμένος από την παρακολούθηση αρχαίων τραγωδιών νιώθει κάπως αμήχανα όταν τελειώνει η παράσταση δίχως κάθαρση και τιμωρία της προδομένης από τον σύζυγό της Ιάσονα ηρωίδας, που σκότωσε τα παιδιά της, προκειμένου να τιμωρήσει την αντρική έπαρση.

Μεταξύ των θεατών και κορυφαίοι εκπρόσωποι του καλλιτεχνικού (διέκρινα αρκετούς καταξιωμένους ηθοποιούς), του πνευματικού (π.χ. Κική Δημουλά) και πολιτικού κόσμου.