εἰ ἐχρώμεθα τῇ ἀρχαίᾳ ἑλληνικῇ γλώσσῃ

Ἐρντογάν, ὁ τῆς Τουρκἰας ἄρχων, αἰτεῖται παρὰ τῶν Ἑλλήνων παραδοῦναι αὑτῷ τοὺς ὀκτὼ Τούρκους ἀξιωματικούς,  οἵ μετὰ τὴν καθ’ αὑτοῦ στάσιν κατέφυγον εἰς Ἑλλάδα. Τούτου πραχθέντος, φησὶν ἐλευθερώσειν τοὺς δύο Ἕλληνας ἀξιωματικοὺς οἳ εἰσὶν ἐν τῆς Ἀδριανουπόλεως εἱρκτῇ.

Τὰ δὲ ἐν Ἑλλάδι τέλη ἀποκρίνεται αὐτῷ ὅτι ἀδύνατον σφίσιν ἐστὶ ποιεῖν ὃ προκαλεῖται· φησὶ γὰρ τοὺς Ἕλληνας ἀξιωματικοὺς παρανόμως εἷρχθαι.

Δηλώσεις Ερντογάν-Παυλόπουλου στην ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

«ἡμεῖς μὲν οὐκ ἐπιθυμοῦμεν πολεμῆσαι τοῖς Ἕλλησιν. Ὁρῶμεν δὲ τὴν Ἑλλάδα ὅμορον ἡμῖν οὖσαν. Καὶ εἴ τινες ἔχθραι ἀλλήλοις εἰσί, βουλόμεθα αὐτὰς διαλῦσαι. Δεῖ εἰρήνης τοῖς ἀνθρώποις. Ἡ δὲ πρὸς τοὺς Ἕλληνας εἰρήνη οὐδεμιᾷ ἄλλῃ ἔοικεν». Ταῦτα δὴ ἔλεξεν Ἐρντογάν, ὁ τῆς Τουρκίας ἄρχων. 

Πρὸς ταῦτα Προκόπιος Παυλόπουλος, ὁ τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας προεστὼς εἶπεν: «οἱ τοιοῦτοι λόγοι οὐδενὸς ἄξιοί εἰσιν, εἰ μὴ ἕπονται τοῖς ἔργοις». Καὶ ευθὺς ἐχρήσατο παραδείγματι τοῖς δύο ἀξιωματικοῖς τοῦ ἡμετέρου στρατοῦ, οἳ ἀδίκως καὶ παρανόμως, ἔφη, καθειργμένοι εἰσὶν ἐν τῷ τῆς Ἀδριανουπόλεως δεσμωτηρίῳ.  

Facebook: Εδέμ με φίδια

Το Facebook εξελίχθηκε σε ένα παγκόσμιο οικοσύστημα, συνδέοντας τους πάντες και τα πάντα αμέσως και άμεσα, χωρίς έλεγχο, χωρίς μεσολαβητές, χωρίς τέλος. Μέσα σε λίγα χρόνια,έγινε η εστία και περιουσία δύο δισεκατομμυρίων ανθρώπων, όπου εκφράζονται, επικοινωνούν, ελπίζουν, φοβούνται και βρίζουν. Είναι ο τόπος όπου αποθηκεύουν πολύτιμες αναμνήσεις, φωτογραφίες και κείμενα. Εξελίχθηκε και σε μια ελεύθερη, απεριόριστη αγορά ιδεών και προκαταλήψεων, όπου τα πάντα διακινούνται χωρίς φραγμό – από τα όνειρα εφήβων έως τα πιο σκοτεινά εγκλήματα και την πιο επικίνδυνη προπαγάνδα.

Τελευταίως άρχισε να φαίνεται ολοένα και περισσότερο ότι αυτή η περίφρακτη Εδέμ της απόλυτης ελευθερίας και επικοινωνίας δεν υπάρχει για να υπηρετεί αυτούς που με τη θέλησή τους μετακόμισαν εκεί· αντιθέτως, αυτοί –ο τεράστιος αριθμός καταναλωτών και ψηφοφόρων– έγιναν το προϊόν, η περιουσία της εταιρείας. Η ισχύς του Facebook δεν βασίζεται τόσο στο τι θα πουλήσουν τρίτες εταιρείες στους πελάτες του μέσω διαφημίσεων, αλλά στο ότι η εταιρεία πουλάει τη δύναμη και τη διείσδυση που της δίνει ο μεγάλος αριθμός των μελών – πουλάει τον αριθμό ανθρώπων και τα δεδομένα που της παρέχουν. Το μοντέλο αυτό είναι άκρως επιτυχημένο, με την εταιρεία Facebook να εμφανίζει ετήσιο τζίρο 40,6 δισ. δολαρίων.

Σήμερα, όμως, η εταιρεία καλείται να εξηγήσει γιατί επέτρεψε (ή δεν εμπόδισε) τη διείσδυση τρίτων στα προσωπικά δεδομένα 87 εκατομμυρίων ανθρώπων, οδηγώντας, ίσως, στη χειραγώγηση των απόψεων και, συνεπώς, των ψήφων τους. Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι αυτή η επιρροή μπορεί να έπαιξε ρόλο στην ψήφο υπέρ Brexit και στην εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ.

Μεγάλος κίνδυνος σε ό,τι έχουμε να κάνουμε με το Διαδίκτυο, όπως όλοι γνωρίζουμε, είναι είτε ότι βαριόμαστε να διαβάσουμε τα ψιλά γράμματα πριν συμφωνήσουμε με τους όρους που θέτει κάποια εταιρεία για τις υπηρεσίες της είτε πιστεύουμε ότι η ανάγκη μας για την υπηρεσία υπερτερεί του κόστους των παραχωρήσεων που θα κάνουμε. Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, φαίνεται ότι και αυτή η συνθήκη παραβιάστηκε. Σύμφωνα με όσα έχουν αποκαλυφθεί, μια εφαρμογή (η AIQ) ζήτησε από χρήστες τη συγκατάθεσή τους να περισυλλέξει τα δεδομένα τους, χωρίς να τους ενημερώσει ότι την ίδια ώρα θα «θέριζε» και όλα τα δεδομένα ανθρώπων που συνδέονται με αυτούς. Δηλαδή, εάν εγώ συμφωνούσα με την εταιρεία που μου παραχωρούσε την εφαρμογή, παρέδιδα και όλα τα στοιχεία όλων των ανθρώπων με τους οποίους ήμουν σε επαφή – χωρίς αυτοί να το γνωρίζουν.

Με αυτά τα δεδομένα, μια άλλη εταιρεία, η Cambridge Analytica (γράψαμε για αυτήν σε σχόλιο τον περυσινό Μάρτιο, «Ο Φάουστ και ο Καθένας μας»), δημιουργούσε το προφίλ ανθρώπων. Ετσι, τα στελέχη πολιτικών εκστρατειών μπορούσαν να επηρεάσουν ψηφοφόρους με διαφημίσεις, κείμενα και σχόλια που τους έπειθαν υπέρ ή κατά της μιας ή της άλλης πλευράς. Η ιστοσελίδα της Cambridge Analytica γράφει: «Συλλέγουμε έως 5.000 στοιχεία για περισσότερους από 220 εκατ. Αμερικανούς και χρησιμοποιούμε πάνω από 100 μεταβλητά στοιχεία για να σχηματίζουμε ομάδες και να προβλέπουμε τη συμπεριφορά ανθρώπων που ομονοούν». Μένει να φανεί εάν αυτά τα στοιχεία προέκυψαν από αθέμιτες πρακτικές και τι ρόλο έπαιξαν στην κάλπη. Ξεχωριστό πρόβλημα είναι και η ρωσική ανάμειξη, που πιστεύεται ότι κι αυτή συνέβαλε τουλάχιστον σε ένα βαθμό στο Brexit και στην εκλογή Τραμπ.

Επιπλέον, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ιδιωτικές εταιρείες έχουν εισβάλει στον ιδιωτικό χώρο πολιτών. Ανατριχιαστική είναι αυτή της παραγωγού smart τηλεοράσεων Vizio: οι εποπτικές αρχές των ΗΠΑ βρήκαν ότι οι συσκευές της κατέγραφαν κρυφά τους θεατές, για να δουν εάν παρακολουθούσαν το πρόγραμμα ή έκαναν κάτι άλλο. Το πρόστιμο των 2,2 εκατ. δολαρίων φαίνεται αστείο μπροστά στο τι σημαίνει μια συσκευή να καταγράφει την εικόνα μας όταν πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε μόνοι στο σπίτι.

Με τις δημοσιογραφικές έρευνες (κυρίως των Observer/Guardian στη Βρετανία και των New York Times) και με τις έρευνες της βρετανικής Βουλής και του Κογκρέσου των ΗΠΑ, φαίνεται ολοένα πιο καθαρά πόσο επικίνδυνη είναι η ανεξέλεγκτη χρήση των πληροφοριών, αλλά και πόσο δύσκολο θα είναι να επιβληθούν κανόνες που δεν θα περιορίσουν την ελευθερία που παρέχει το Διαδίκτυο. Στις ΗΠΑ, όπου ο διευθύνων σύμβουλος του Facebook, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, κατέθεσε στο Κογκρέσο την περασμένη εβδομάδα, ακόμη δεν διαφαίνεται τι μέλλει γενέσθαι. Μεταξύ των πιθανοτήτων είναι αυστηρότερος έλεγχος στη χρήση των στοιχείων των χρηστών, καθώς και περισσότερη προσοχή στο περιεχόμενο μηνυμάτων και διαφημίσεων. Η Ευρωπαϊκή Ενωση ήδη προχωρεί, υποχρεώνοντας τα κοινωνικά δίκτυα να παρέχουν περισσότερη προστασία στα προσωπικά δεδομένα, δίνοντας στους χρήστες περισσότερες επιλογές να ελέγξουν τι θα χρησιμοποιούν οι εταιρείες.

Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι η δύναμη της Facebook και άλλων εταιρειών είναι ο αριθμός των χρηστών-μελών-πελατών. Εναπόκειται στον καθένα να γνωρίζει πόσο απροστάτευτος είναι και να δρα αναλόγως. Είτε να απαιτεί περισσότερα εχέγγυα είτε να απέχει από τη συγκεκριμένη πλατφόρμα, να βρει άλλον τρόπο να επικοινωνεί με τους φίλους και τον κόσμο. Δεν είναι εύκολο, επειδή πολλοί επένδυσαν πολλά χρόνια στη δημιουργία του ψηφιακού τους κόσμου στο Facebook. Αλλά έρχεται η ώρα που θα κρίνουμε ότι εάν δεν φύγουν τα φίδια, θα πρέπει να φύγουμε εμείς. (ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ , ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 14.04.2018)

SOS: Τα παιδιά σταματούν να γράφουν λόγω υπολογιστών - Τεράστιος ο κίνδυνος

Επιστήμονες εξηγούν γιατί είναι τόσο σημαντική η γραφή

Εδώ και αιώνες, γράφουμε με το χέρι. Το smartphone και ο υπολογιστής το καθιστούν αυτό περιττό. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αυτό δεν βοηθάει στην ανάπτυξη των παιδιών, γράφει η γερμανική εφημερίδα Die Zeit, επιλέγοντας μάλιστα να κάνει σήμερα την αξία του χειρογράφου πρώτο θέμα στην ηλεκτρονική της έκδοση.

«Το χειρόγραφο είναι ένα από τα μεγαλύτερα πολιτιστικά επιτεύγματα της ανθρωπότητας: χάρη σε αυτό, οι άνθρωποι μπόρεσαν να διατηρήσουν τη γνώση τους. Η γραφή έδωσε τη δυνατότητα να μεταβιβάζουμε σύνθετες σκέψεις και ιδέες σε άλλους ανθρώπους ανεξάρτητα από το χρόνο και το διάστημα. Και χάρη στο χειρόγραφο γνωρίζουμε μέχρι σήμερα τι δίδαξε ο Πλάτωνας και ο Σωκράτης. Αλλά παρόλο που τέτοιες σκέψεις γράφονταν πάνω σε πέτρινες πινακίδες, παπύρους και αργότερα σε χαρτί, το σημερινό γράψιμο γίνεται ολοένα και πιο ανεξάρτητο από το φυσικό του υπόβαθρο. Σήμερα, γράφουμε και αποθηκεύουμε πολλά στα smartphones και τους υπολογιστές μας και τα ανεβάζουμε στο cloud. Όλο και συχνότερα ξεχνάμε το στυλό, όλο και πιο συχνά "χτυπάμε" τις σκέψεις μας στις οθόνες και τα πληκτρολόγια. Συχνά το χειρόγραφο μπορεί να βρεθεί μόνο σε σημειώσεις ή ευχετήριες κάρτες» σημειώνει η γερμανική εφημερίδα.

Οι ερευνητές της Εκπαίδευσης βλέπουν σε αυτό έναν εξαιρετικό κίνδυνο. Και φαίνεται να είναι σωστό: Μια έρευνα μεταξύ 1.900 καθηγητών διαπίστωσε ότι το 30% των κοριτσιών και το 50% των αγοριών έχουν πρόβλημα να μάθουν πώς να γράφουν σωστά. Στο γυμνάσιο, ακόμη και το 40% των μαθητών δεν μπόρεσαν να γράψουν μισή ώρα χωρίς προβλήματα. Οι δάσκαλοι ρωτήθηκαν επίσης τι πιστεύουν: Το 53% εκτιμά ότι η αιτία βρίσκεται στην «προοδευτική ψηφιοποίηση της επικοινωνίας».

Φυσικά δεν υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις ότι η ψηφιοποίηση είναι η αιτία των προβλημάτων στη γραφή. Τα περισσότερα ευρήματα βασίζονται στις παρατηρήσεις των εκπαιδευτικών και των γονέων. Στην πραγματικότητα, δεν είναι καν σαφές αν είναι πραγματικά πιο δύσκολο για τους μαθητές να μάθουν να γράφουν, ή αν ήταν πάντα δύσκολο γι΄ αυτούς. «Μας λείπουν συγκριτικά στοιχεία» λέει ο ψυχολόγος Κρίστιαν Μάρκαρντ που έχει εργαστεί για πολλά χρόνια στον τομέα αυτόν.

Ο νευρολόγος Κρίστιαν Άκελ είναι επίσης επιφυλακτικός: «Αν οι ερωτηθέντες έχουν ήδη μια σχηματισμένη άποψη, αυτό μπορεί να στρεβλώσει τα αποτελέσματα». Παρόλα αυτά, ο Κελ, που ερευνά το θέμα της επεξεργασίας γλωσσών στο Πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης, πιστεύει στην αξία του χειρόγραφου. «Το γράψιμο είναι ένα αριστούργημα του εγκεφάλου», λέει. Ακόμη και η ανάγνωση είναι μια πολύ περίπλοκη ικανότητα. Μαθαίνουμε να συσχετίζουμε ξεχωριστά γράμματα με τους ήχους και τελικά να τα συνδυάζουμε σε λέξεις.

Και όταν γράφουμε με το χέρι, υπάρχει κάτι παραπάνω από την ανάγνωση: μεταφράζουμε έναν ήχο ή μια λέξη με μια λεπτή, πολύ ακριβή κίνηση. Εδώ έρχεται το σύστημα του εγκεφάλου που ελέγχει τις κινήσεις μας. Με τη γραφή ενεργοποιούνται διάφορες περιοχές του εγκεφάλου.

Το γράψιμο είναι ένα εξελικτικό υποπροϊόν

Αν και οι προδιαθέσεις για το γράψιμο είναι έμφυτες, ο Κρίστιαν Κελ εξηγεί ότι αντίθετα με την ομιλία, το γράψιμο δεν είναι πολύ διαισθητικό. Γι' αυτό για να το μάθουμε πρέπει να δουλέψουμε τόσο σκληρά. Κάτι που μπορεί να εξηγηθεί εξελικτικά: Ο λόγος έχει αναπτυχθεί ως ατομική ικανότητα, εμείς οι άνθρωποι μιλάμε εδώ και τουλάχιστον 50.000 έως 100.000 χρόνια, ίσως ακόμη και για μισό εκατομμύριο χρόνια (Τα Σύνορα της Ψυχολογίας: Dediu & Levinson, 2013). Αντίθετα, η εξέλιξη της γραφής είναι περισσότερο ένα υποπροϊόν των καλύτερων κινητικών δεξιοτήτων, όπως εκείνων που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή εργαλείων. «Η ικανότητα να γράφεις δεν είναι τόσο πολύ ενσωματωμένη στο DNA μας όπως ο λόγος», λέει ο Kελ.

Διαθέτουμε είδη γραφής εδώ και 5.000 έως 6.000 χρόνια. Τότε, οι Σουμέριοι στο σημερινό Ιράκ ανέπτυξαν τη σφηνοειδή γραφή. Ένα βιβλίο με σχεδόν 2.000 χαρακτήρες, το οποίο χρησίμευε για τη διαχείριση του εμπορίου. Οι Σουμέριοι σκάλιζαν τα γράμματα με ξύλινα ραβδιά σε πήλινες πλάκες. Κατά τη διάρκεια των αιώνων, το αλφάβητο μας αναπτύχθηκε από αυτή τη γραμματοσειρά.

Ενώ η ομιλία είναι κτήμα όλων των ανθρώπων από την αρχή, η γραφή αφορούσε μόνο μια μειονότητα. Μόνο έμποροι, ευγενείς και κληρικοί μάθαιναν να γράφουν. Ακόμη και στη Γερμανία, μόνο πριν από 100 χρόνια η γραφή έγινε πραγματικά υποχρεωτική: το 1919 εισήχθη η υποχρεωτική εκπαίδευση. Ακόμη και σήμερα, 7,5 εκατομμύρια άνθρωποι στη Γερμανία δεν μπορούν να διαβάζουν ούτε να γράφουν επαρκώς.

Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι το γράψιμο με το χέρι θα μπορούσε να διευκολύνει τη μάθηση. Στις ΗΠΑ, ένας ψυχολόγος κατέγραψε τις επιδόσεις μιας ομάδας 67 φοιτητών από το πανεπιστήμιο του Πρίνστον που παρακολουθούσαν μια διάλεξη. Οι φοιτητές είχαν τη δυνατότητα είτε να σημειώνουν με το φορητό υπολογιστή είτε να γράφουν σε χειρόγραφο. Το αποτέλεσμα: όσοι είχαν γράψει με το χέρι, είχαν πολύ καλύτερη απόδοση. «Αν γράφουμε με το χέρι, λειτουργούμε πιο συνειδητά», λέει ο Mάρκαρντ. Ο συνδυασμός περιεχομένου και κίνησης δημιουργεί ένα είδος μνήμης. Ωστόσο, πρέπει να προσέξουμε να μην γενικεύσουμε, λέει ο Kελ: Μερικοί άνθρωποι έμαθαν καλύτερα ακούγοντας ή διαβάζοντας. «Η εκμάθηση είναι κάτι πολύ ξεχωριστό», λέει.

Το χειρόγραφο θα επιβιώσει μόνο αν αλλάξει κάτι στα σχολεία;

«Τα πράγματα πρέπει να αλλάξουν στην τάξη», λέει ο Κελ. Στα σχολεία, οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να βρουν τρόπους φιλικούς προς το παιδί για να διδάξουν τους μαθητές τους να γράφουν. Αυτό περιλαμβάνει όχι την αποδυνάμωση της ψηφιοποίησης, αλλά τη σύνδεση και των δύο διαδικασιών. Για παράδειγμα μέσω στυλό που ψηφιοποιούν τη γραφή απευθείας. Ο Μάρκαρντ εργάζεται επίσης σε προγράμματα υπολογιστών που αναλύουν τις δεξιότητες γραφής των μαθητών.(από το διαδίκτυο)