Σάββατο, 27 Απριλίου 2013

Η ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ: ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ



Κείμενο
[…] Πριν από 27 χρόνια, ξημερώματα 25 προς 26 Απριλίου1986, όταν ο αντιδραστήρας Νο 4 του Τσέρνομπιλ έσκαγε σκορπίζοντας ραδιενέργεια και θάνατο, καμιά τηλεόραση ή ραδιόφωνο στη Γη δεν έδειχνε και δεν έλεγε οτιδήποτε σχετικό. Το ατύχημα το γνώριζαν μόνον αυτοί που ζούσαν τις οδυνηρές συνέπειές του και κάποια ανώτατα κλιμάκια της σοβιετικής ηγεσίας. Όταν οι μετρητές ραδιενέργειας στη Σουηδία και αλλού είχαν αρχίσει να χοροπηδάνε και οι επιστήμονες να προσδιορίζουν με ακρίβεια τον τόπο της τραγωδίας, ήρθε και η επιβεβαίωση από τις σοβιετικές αρχές. Οι εφημερίδες μπήκαν στον χορό κάποιες μέρες αργότερα. Καθημερινές χαρτογραφήσεις του ραδιενεργού νέφους, τρέλα και μετρήσεις για το Καίσιο137, το Ιώδιο 131, το Στρόντιο, πόσα Μπεκερέλ, τα φρούτα, τα λαχανικά, το γάλα, το κρέας. Ειδικοί και «ειδικοί» στο γυαλί και στις εφημερίδες και ο κόσμος στα σουπερμάρκετ ψώνιζε με μανία ασφαλείς κονσέρβες. Η "Πρώτη"[1]  είχε αντιταχθεί στον πανικό και στην τρομολαγνεία προσπαθώντας να παρουσιάσει τα πράγματα στις διαστάσεις τους. Δύσκολη δουλειά και δεν «πουλούσε». Άσε που συχνά τα δεδομένα έμπαιναν στα παράλογα καλούπια του ιδεολογικού φανατισμού. Εγώ, με θυμάμαι να τρώω ό,τι χαρακτηριζόταν επικίνδυνο και να χλευάζω τους συναγοραστές μου στα σουπερμάρκετ όταν έβλεπα στα καρότσια τους κονσέρβες.
Το ατύχημα στο Τσέρνομπιλ προκλήθηκε κατά τη διάρκεια δοκιμών στον αντιδραστήρα Νο 4 και οφειλόταν σε εγκληματικά ανθρώπινα λάθη. Αδιανόητα λάθη για ανθρώπους που δουλεύουν σε τέτοιες εγκαταστάσεις, είπαν οι ειδικοί. Αδιανόητη και ανεύθυνη ήταν και η προσπάθεια των Σοβιετικών να το κρύψουν από τον υπόλοιπο κόσμο. Από την άλλη είχαμε και μοναδικά δείγματα πατριωτισμού, ανθρωπισμού και αυτοθυσίας από τους πυροσβέστες και τεχνικούς που δούλεψαν για την κατασκευή της τσιμεντένιας σαρκοφάγου. Πολλοί από αυτούς πέθαναν από την έκθεσή τους στην ακτινοβολία και μάλλον το γνώριζαν ότι θα συνέβαινε. Λένε ότι το Τσέρνομπιλ ήταν ένα από τα γεγονότα που επιτάχυναν την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και, μάλλον, είναι αλήθεια. Πολλά στερεότυπα ηθικής, οργάνωσης και ισχύος κατέρρευσαν μέσα σε λίγες ημέρες.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, 31 άνθρωποι πέθαναν λόγω άμεσης έκθεσης στην ακτινοβολία. Ο αριθμός αυτός συχνά ανεβαίνει στους 64. Άλλοι 4.000 θάνατοι από καρκίνο του θυρεοειδούς και λευχαιμίες, τα επόμενα χρόνια, αποδίδονται στο ατύχημα. Το πλήθος αυτό των «αποδιδόμενων θανάτων» αφορά έναν πληθυσμό 600.000 ατόμων, κυρίως στην Ουκρανία και στη Λευκορωσία. Κατανοώ ότι, ενδεχομένως, η αίσθηση που έχετε για τις ανθρώπινες απώλειες του ατυχήματος είναι πολύ μεγαλύτερες. Λογικό, αφού ακόμη και σήμερα στο Διαδίκτυο προβάλλονται και γίνονται πιστευτά βίντεο που είναι γεμάτα από ψεύδη, φρικτές επινοήσεις και άσχετες με το ατύχημα φωτογραφίες τερατογενέσεων. Δεν παρατηρήθηκε αύξηση των τερατογενέσεων στην Ουκρανία έπειτα από το ατύχημα. Ίσως τα περισσότερα αθώα θύματα του Τσέρνομπιλ είναι τα χιλιάδες παιδιά σε όλη την Ευρώπη που σήμερα θα ήταν γύρω στα 26 τους, αλλά δε γεννήθηκαν επειδή οι γονείς τους προχώρησαν σε διακοπές κυήσεων κάτω από τον πανικό που έσπερναν οι «ειδικοί» στις οθόνες και στα έντυπα εκείνες τις ημέρες. Η ζώνη εκκένωσης του Τσέρνομπιλ εξακολουθεί να ισχύει για τους ανθρώπους, αλλά είκοσι επτά χρόνια μετά η φύση, φυτά και ζώα, έχουν καταλάβει με μεγαλύτερη ορμή ό,τι εγκατέλειψε ο άνθρωπος. […] (prot., Θανάσης Σκόκος, Το Τσέρνομπιλ χωρίς υστερίες,  ελαφρά διασκευασμένο)
ασκήσεις
1.    Να αποδοθεί το περιεχόμενο του κειμένου σε μία περιεκτική παράγραφο των 100 περίπου λέξεων.
2.  ΄΄ Η "Πρώτη"  είχε αντιταχθεί στον πανικό και στην τρομολαγνεία προσπαθώντας να παρουσιάσει τα πράγματα στις διαστάσεις τους. Δύσκολη δουλειά και δεν «πουλούσε»: Να σχολιαστεί η άποψη σε μία παράγραφο των 100 περίπου λέξεων.
3.      Να σχολιαστεί η χρήση των εισαγωγικών στην 1η παράγραφο του κειμένου.
4.      Να δοθεί ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις ακόλουθες λέξεις του κειμένου: οδυνηρές, επιβεβαίωση, αντιταχθεί, χλευάζω, αδιανόητα.
5.      Να γίνει διαχωρισμός των σχολίων από τα γεγονότα στη 2η παράγραφο του κειμένου.
6.    Να εντοπιστούν στην 1η παράγραφο του κειμένου δείγματα ποιητικής λειτουργίας της γλώσσας.
7.  Χρέος του τύπου είναι να προβάλλει τα γεγονότα στη σωστή τους διάσταση προκειμένου να παρέχεται στον πολίτη η δυνατότητα για αντικειμενική πληροφόρηση και για διαμόρφωση πλήρους και σαφούς εικόνας για την πραγματικότητα. α. Πού, κατά τη γνώμη σου, οφείλεται η παρατηρούμενη παρέκκλιση των ΜΜΕ από την αρχή αυτή; β. Ποιοι οι κίνδυνοι για τη δημοκρατία από τη λειτουργία των έντυπων και ηλεκτρονικών ΜΜΕ ως φακών παραμορφωτικών της πραγματικότητας; Να εκθέσεις τις απόψεις σου σε ένα άρθρο που θα δημοσιευτεί στην εφημερίδα του σχολείου σου (500 περίπου λέξεις).


[1] πρόκειται για εφημερίδα, που σήμερα δεν κυκλοφορεί.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου